Ασε την Εϊμι στην ησυχία της, αν και μόνο αυτή μπορεί να βγει μέσα από το ντουμάνι ενός τρίφυλλου και να απευθύνει το λόγο στον Μπόουι, στον Πρινς, στον Τζορτζ Μάικλ. Ζωγραφισμένη από το ίδιο πενάκι ήταν. Αν ζούσε θα ήταν 33 και η μουσική που θα έβγαινε από μέσα της, μαζί με ξερατά, ουσίες και αλκοόλ, θα γύριζε όλα τα κουμπάκια προς τα δεξιά. Η Εϊμι. Κανένας άλλος;
Υπάρχει κανείς εκεί έξω που παράγει μουσικό προϊόν αντίστοιχο αυτού που άφησε πίσω του ο Πρινς; Ξέρετε κανέναν που να εκπέμπει στον κόσμο τα χρώματα του Μέρκιουρι, τον έρωτα του Μόρισον, τη μουσική του Μπόουι; Μην αρχίσουμε να ανάβουμε καντήλια σε νεκρούς. Ολοι μπορούν να βάλουν ονόματα το ένα κάτω από το άλλο, χωρίς να βρίσκουν σύγχρονους να συγκρίνουν από δίπλα.
Και τότε τι έχει συμβεί; Τέλειωσε η έμπνευση στα ΄80ς; Εσπασε το καλούπι των μεγάλων καλλιτεχνών κάπου εκεί πίσω; Ξέμεινε η μουσική από μορφές; Και πώς γίνεται όπου και αν σκάψει ο κινηματογράφος να υπάρχει φλέβα ταλέντου, ενώ η μουσική γεμίζει τις μεγάλες σκηνές της με φωνές και φιγούρες που βγήκαν από την ίδια μηχανή;
Είναι απλό όσο μία νότα. Δεν υπάρχει πλέον η μουσική βιομηχανία και το επικοινωνιακό τοπίο που μπορούσε να ξεχωρίσει, να αναδείξει και μετά να υποστηρίξει με χρήμα, μάρκετινγκ και επιμονή το προϊόν της. Εχει τελειώσει η εποχή των εμβληματικών θρύλων. Παλιά σε έπαιζε το BBC και πήγαινες στην κορυφή. Το δίκτυο ήρθε και ισοπέδωσε τα πάντα. Ολοι μπορούν να βγουν στο YouTube, να σπρώξουν τα κομμάτια τους στο itunes. Το θέμα είναι πού θα βρουν κοινό για να τα ακούσει όλα αυτά. Στη διάθεση μας έχουμε πλέον περισσότερη μουσική από όση μπορούμε να καταναλώσουμε. Και οι πηγές είναι ανεξάντλητες, δεν είναι ελεγχόμενες, όπως ήταν πριν από μερικές δεκαετίες. Πριν από είκοσι χρόνια ήταν η δισκογραφική εταιρεία που, με τον τρόπο της, επέβαλλε τι θα παίξει το ραδιόφωνο και τι θα αγοράσει το κοινό. Τώρα οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί μπορούν να επιλέξουν μουσική από όπου θέλουν.
Ομως αλήθεια, είναι ακόμα το ραδιόφωνο το κύριο μέσο που διαμορφώνει τις μουσικές προτιμήσεις; Οχι. Οι τάσεις αναδεικνύονται από τη μία στιγμή στην άλλη μέσα από το δίκτυο. Και εσύ, ο ακροατής, ακόμα και αν ξεχωρίσεις κάτι, είναι πιθανό να το ξεχάσεις αμέσως μετά. Χιλιάδες, εκατομμύρια δημιουργοί διεκδικούν την προσοχή σου. Και σε μεγάλο βαθμό, για αυτό που θα διακριθεί αποφασίζεις εσύ, όχι ένας πεισματάρης, εμμονικός ή εμπνευσμένος παραγωγός.
Μάθαμε τον Μπόουι επειδή κάποιος παραγωγός επένδυσε στη μουσική και στην εκκεντρικότητα του. Αν ο Τζορτζ Μάικλ ξεκινούσε σήμερα, κανένας δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι θα έφτανε στα αφτιά μας. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι σε κάποιες γωνιές του δικτύου υπάρχουν καλλιτέχνες ανώτεροι από τον ίδιο και από αρκετούς θρύλους του hall of fame. Δεν θα τους μάθουμε ποτέ. Δεν υπάρχει τρόπος για να γίνει αυτό. Βέβαια λένε ότι το ταλέντο πάντα βρίσκει τρόπο να ανθίζει μέσα από τις πέτρες. Μα, τώρα δεν υπάρχουν πέτρες. Τώρα είναι ένα εύφορο ανθισμένο λιβάδι. Πώς να ξεχωρίσεις το ένα λουλούδι από το άλλο;
https://www.youtube.com/watch?v=CMThz7eQ6K0
Ωραία τα ειπε η Παολα.
Το βασικότερο είναι ότι δεν έχει δημιουργηθεί κάποιο καινούργιο μουσικό ρεύμα την τελευταία δεκαετία. Όλο διασκευές ή κομμάτια που κάτι σου θυμίζουν.
Αυτή η σκέψη είναι σωστή. Ωστόσο παίζει και το να μην είναι πια εύφορος ο χώρος της μουσικής. Όπως έπαψε να είναι ο χώρος της λογοτεχνίας
Το ερώτημα είναι τόσο υποκειμενικό και τόσο παλιό, σε όλους τους τομείς κοινωνικών δραστηριοτήτων(τέχνη, φιλοσοφία, πολιτική, επιστήμη, κ.α.), όσο και ο πρώτος θαυμαστής που είδε το είδωλό του να πεθαίνει.
Πάντοτε θα υπάρχουν χαρισματικοί άνθρωποι και ιδιοφυίες που θα ανοίγουν νέους δρόμους και τίποτα δε θα τους εμποδίζει να ξεχωρίζουν και να αναδεικνύονται.
Η έμπνευση όντως στέρεψε στα ’80s για πολλούς λόγους, ένας εκ των οποίων υπήρξε η άνοδος του νεοσυντηρητισμού που έτεινε να καταπνίξει κάθε οραματικό στοιχείο στην πολιτισμική παραγωγή, κι ένας άλλος (αλληλένδετοι είναι) η υποχρεωτική χρήση της σήμερα dated σε βαθμό γελοιότητας αλλά τότε cutting edge τεχνολογίας (η λεγόμενη ’80s production), που τότε θεωρείτο μονόδρομος και οτιδήποτε άλλο ξεπερασμένο και καταγέλαστο–όπως συμβαίνει γενικά με τους μονόδρομους (nudge, nudge). Η ψευδαίσθηση αυτή διαδόθηκε σε τέτοιο βαθμό που κάποιοι πιστεύουν μέχρι σήμερα ότι κάποιος σαν τον George Michael είναι στα σοβαρά συγκρίσιμος με τον Bowie, απλώς και μόνο επειδή αποτελεί κυρίαρχο άκουσμα της εφηβείας τους. Τρεις δεκαετίες αργότερα, αρκεί να ρωτήσουμε κάποιους νέους μουσικούς της προκοπής αν ακούνε πιο πολύ το “Make It Big” ή ξερωγώ το “Pet Sounds”, και θα έχουμε όλες τις απαντήσεις που θέλουμε.
Παρά τα προσωπικά προτερήματα που μάλλον είχε (π.χ. νομίζω ότι αντιπαθούσε τη Θάτσερ, αν και η μουσική του αποτέλεσε το κατεξοχήν soundtrack της περιόδου), ο εκλιπών δεν είχε παρά μια μέτρια, και πολλά λέω, προσφορά σε βάθος χρόνου. Όποιος τότε έφηβος είχε ακούσει Beatles, Who ή Pistols κι έπαιρνε σοβαρά το Careless Whisper επειδή ήταν η “επιτυχία της εποχής” θα πρέπει να ήταν ηλίθιος. Πόσο μάλλον που, 32 χρόνια αργότερα, δεν είναι πια η “επιτυχία της εποχής”. (Ο Prince είναι όντως διαφορετική περίπτωση.)
Η κατάσταση άλλαξε από τα ’89-’90 όταν αυτό το τέλμα ξεπεράστηκε κι είχαμε νέες και παλιές μορφές έκφρασης χωρίς τη γελοιότητα των ’80s. Η επίσης πρόσφατα θανούσα Sharon Jones, μια αυθεντική μαύρη σόουλ τραγουδίστρια, δεν θα μπορούσε ποτέ να κάνει καριέρα το ’80 γιατί το είδος της είχε υποστεί υποχρεωτική μετάλλαξη. Ο ίδιος ο Bowie (και ο Dylan, ο Neil Young, σχεδόν άπαντες οι παλιότεροι) έκανε κακούς δίσκους το ’80. Μετά το ’90 όλοι ξεμπλόκαραν, ξαναβρήκαν τον ήχο που ήθελαν και βγήκαν νέοι που εκφράζονταν όπως ήθελαν και με όλα τα διαθέσιμα τεχνολογικά μέσα αλλά και χωρίς αυτά, αν έτσι γούσταραν. Αυτά όλα φυσικά έγιναν εφικτά όταν οι έξυπνες εταιρείες είδαν ξαφνικά πόσο πούλαγαν οι Stone Roses κι οι Nirvana και κατάλαβαν επιτέλους ότι το να βγάζεις π.χ. κανονικά ροκ τραγούδια με attitude και hooks είναι επικερδές. (Επειδή βέβαια ουδέν καλόν αμιγές κακού, αργότερα ο Μπλερ πάτησε στο Cool Brittania και τις συνέπειες τις ζούμε μέχρι σήμερα.)
Πάνω σ’ αυτό ήρθε το διαδίκτυο και έκανε δυνατή τη μη-κατευθυνόμενη πολυφωνία. Υπάρχει σαφώς τίμημα, π.χ. αργοπεθαίνει το άλμπουμ ως τέχνη (ο συγκεκριμένος μακαρίτης δεν είχε και ιδιαίτερα μεγάλη σχέση με το φαινόμενο ούτως ή άλλως), αλλά υπάρχει και η δυνατότητα έκφρασης σε οποιονδήποτε. Στο μεταξύ, στο mainstream μεσουρανούν περιπτώσεις σαν του Michael. Καθόλου δεν καταλαβαίνω τι το ιδιαίτερο είχε σε σχέση με τον Robbie Williams και τους πολλούς νεότερους που απευθύνονται σε παιδάκια. Από την άλλη, οι πιο σοβαροί άνθρωποι μπορούν να ακούν με την ησυχία τους τον Jack White, τον Beck, την Joanna Newsom ή τους Radiohead (όλοι δημοφιλέστατοι καλλιτέχνες, που θα ήταν αδύνατο να κάνουν καριέρα το ’80), ή ν’ ανακαλύπτουν της lo-fi προσπάθειες άλλων. Michael λοιπόν θα ξαναβγεί, και ξαναβγαίνει ήδη, και πολύ καλύτερος. Ίσως βέβαια δεν ξαναβγούν άλλοι: αυτοί που συνδημιούργησαν τα μουσικά ρεύματα και τα έζησαν πάνω στην ακμή και φρεσκάδα τους. Αλλά αυτό βέβαια δεν αφορά το pop-blue eyed soul κακέκτυπο των Wham!
Είπαμε όμως, έτσι γίνεται με το διαδίκτυο: γεμάτο “σαπρόφυτα”. αλλά κάποια αξίζουν παραπάνω από το κεντρικά κατευθυνόμενο προϊόν.
Σε γενικές γραμμές καλό άρθρο αλλά στο τέλος τα χάλασε όλα με την ατάκα “το ραδιόφωνο δεν είναι το κύριο μέσο που διαμορφώνει τις μουσικές προτιμήσεις”
Χωρίς να παιχτούν τα τραγούδια κάποιου καλλιτέχνη στο ραδιόφωνο δε μπορούν να γίνουν επιτυχία.Ρωτήστε την Madonna αυτη τη σουπερ σταρ που για την αποτυχία του τελευταίου της αλμπουμ ρίχνει ευθύνες στη μη μετάδοση των τραγουδιών της στα ραδιόφωνα σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις της.Ναι υπάρχουν π.τρόποι να ακούσει κανείς μουσική πλέον αλλά και εκκατομύρια τραγούδια εκεί έξω,Τα τραγούδια γίνονται επιτυχίες από το ραδιόφωνο.Για αυτό και οι καλλιτέχνες κάνουν τα πάντα για να ακουστούν εκεί.
Πολύ σωστά τα γράφεις. Όσο κι αν δε μας αρέσει, χωρίς τη μουσική βιομηχανία, τα πάντα είναι ένας απέραντος χυλός.