Θα καθήσουν Αθήνα και Αγκυρα στο τραπέζι του διαλόγου; Είναι αυτό δυνατόν να γίνει με τους δύο στόλους ο ένας απέναντι από τον άλλον και το «Oruc Reis» να συνεχίζει επί εβδομάδες τον πλου του σε νερά που είναι ελληνικά; Και αν όντως οι δύο πλευρές δεχτούν να συζητήσουν ποια θα είναι η ατζέντα;
Σε κάθε περίπτωση η ανακοίνωση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ότι Ελλάδα και Τουρκία «συμφώνησαν» να ξεκινήσουν συζητήσεις σε επίπεδο έστω τεχνικών κλιμακίων, με στόχο την αποφυγή συγκρούσεων και τη μείωση του κινδύνου γεγονότων και ατυχημάτων στην ανατολική Μεσόγειο, συνιστά μια σημαντική εξέλιξη και ένδειξη ότι υπάρχει μια επιθυμία για αποκλιμάκωση.
Την ανακοίνωση έκανε ο ίδιος ο Στόλτενμπεργκ μέσω tweet που ανήρτησε στον λογαριασμό του κάνοντας λόγο για συζητήσεις με τις ηγεσίες των δύο κρατών και «δύο συμμάχους» που θα συζητήσουν στους κόλπους του ΝΑΤΟ για τους μηχανισμούς που θα μειώσουν τις εντάσεις στην περιοχή.
Η ανακοίνωση Στόλτενμπεργκ δεν μπορεί να είναι σύμπτωση ότι έγινε λίγο μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε η Ανγκλεα Μέρκελ με τον τούρκο πρόεδρο, Ταγίπ Ερντογάν.
Following my discussions with Greek & Turkish leaders, the two Allies have agreed to enter into technical talks at #NATO to establish deconfliction mechanisms and reduce the risk of incidents & accidents in the #EastMed. https://t.co/Kc70MlNPzY
— Jens Stoltenberg (@jensstoltenberg) September 3, 2020
Ωστόσο η Αθήνα δεν είχε την ίδια αντίληψη με τον νορβηγό αξιωματούχο, ο οποίος μάλλον βιάστηκε να προεξοφλήσει «συμφωνία».
Ελληνικές διπλωματικές πηγές στην ουσία τον διέψευσαν. «Οι πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με φερόμενες τεχνικές συνομιλίες στο ΝΑΤΟ δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα» ανέφεραν οι πηγές, για να συμπληρώσουν: «Σε κάθε περίπτωση, έχουμε συγκρατήσει την πρόθεση του ΓΓ του ΝΑΤΟ να εργαστεί για να θεσπίσει μηχανισμούς αποκλιμάκωσης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Πλην όμως, αποκλιμάκωση συνιστά μόνον η άμεση απομάκρυνση όλων των τουρκικών πλοίων από την ελληνική υφαλοκρηπίδα».
Κυβερνητικές πηγές εξήγησαν ότι τα όσα υποστήριξε ο Στόλτενμπεργκ πιθανόν να αφορούσαν συζήτηση σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων στο ΝΑΤΟ. Υπογράμμιζαν δε ότι ο γγ της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας δεν είχε ενημερώσει κανέναν από την ελληνική πολιτική ηγεσία, είτε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, είτε τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, ή τον υπουργό Αμυνας Νίκο Παναγιωτόπουλο. Πρόσθεσαν πάντως ότι δεν αποκλείεται να υπάρξει αργότερα κάποια συνομιλία.
Ηδη πάντως ο ίδιος ο Ερντογάν είχε προλειάνει το έδαφος, μιλώντας για διάλογο, αποφεύγοντας έστω και προς ώρας τις εμπρηστικές δηλώσεις και επαναφέροντας το περίφημο «kazan kazan», ότι δηλαδή και η Ελλάδα και η Τουρκία μπορούν να κερδίσουν από μια συζήτηση (εδώ).
Το ζήτημα βέβαια είναι ότι η Αθήνα αποδέχεται ως αντικείμενο διαλόγου μόνο την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ η Αγκυρα ως γνωστόν θέλει να συζητηθούν και άλλα ζητήματα (από τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, μέχρι τα νησιά του Αιγαίου κλπ.). Δεν είναι τυχαίο πως την ίδια ώρα που ο Ερντογάν άφηνε να διαφανεί ένα περιθώριο διαλόγου, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Φουάντ Οκτάι αμφισβητούσε την εκχώρηση από την Ιταλία του Καστελορίζου στην Ελλάδα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο!
