Η ιστορία της ελληνικής βιομηχανίας

Το 2021 κυκλοφόρησαν πολλά ιστορικά βιβλία, κυρίως για το 1821. Τώρα έρχεται και ένα βιβλίο για τη βιομηχανική ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας. Σημαντικό είναι ότι το συγκεκριμένο βιβλίο, που βασίστηκε σε επιστημονική έρευνα 5 ετών και σε βιομηχανική εμπειρία τριών δεκαετιών του συγγραφέα, ανατρέπει την κατεστημένη αντίληψη που έχουμε οι περισσότεροι για τη μικρή συνεισφορά της Ελληνικής βιομηχανίας.

Δύο από τους πρώτους ανθρώπους οι οποίοι έλαβαν γνώση και συνεισέφεραν στη συγκεκριμένη έρευνα, έγραψαν τον πρόλογο του βιβλίου και τον επίλογο, ο Γιάννης Στουρνάρας και ο Παναγής Βουρλούμης, αντίστοιχα.

Το βιβλίο εστιάζει στην τεχνολογική συνιστώσα της βιομηχανίας και ειδικότερα στην καινοτομία που αυτή εισήγαγε μετά το 1950. Αν ρωτήσουμε ένα τυχαίο δείγμα 100 συμπατριωτών μας, είναι πιθανότατο ότι οι 80 θα μας απαντήσουν ότι η ελληνική μεταπολεμική βιομηχανία δεν ήταν καινοτομική, ούτε ανέπτυξε αξιόλογη τεχνολογία. Ο συγγραφέας όμως, με χρήση ποσοτικών δεδομένων από έγκυρες πηγές, όπως την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, την Τράπεζα της Ελλάδος και αρχεία τραπεζικών δανείων εμβληματικών επιχειρήσεων της μεταπολεμικής εποχής, αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. Το σημαντικό είναι ότι αν και γίνεται εκτεταμένη χρήση ποσοτικών στοιχείων, το βιβλίο δεν είναι καθόλου κουραστικό. Χρησιμοποιεί επτά μελέτες περιπτώσεων (casestudies) και αναλύει την ιστορία επτά επιχειρήσεων που αποτελούσαν το 25% της Ελληνικής μεταπολεμικής βιομηχανίας τις δεκαετίες 1950 και 1960. Η εξιστόρηση των επτά περιπτώσεων έχει ρυθμό, άνετη ροή, παρά το γεγονός ότι βασίζεται σε διδακτορική έρευνα. Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα και δίνει στον αναγνώστη, ο οποίος έχει γεννηθεί μετά το 1970 τη δυνατότητα να αποτιμήσει τη σημασία ενός παραγνωρισμένου οικονομικού κλάδου της χώρας μας, της βιομηχανίας.

Το βιβλίο αναθεωρεί την πεποίθησή μας για τη σημασία της βιομηχανίας. Αποδεικνύει ότι η βιομηχανία συνετέλεσε σημαντικά στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου της χώρας και στη βελτίωση της εκπαίδευσης των Ελλήνων, ενώ παράλληλα και η δική της ανάπτυξη διευκολύνθηκε από την ταυτόχρονη άνοδο του βιοτικού και εκπαιδευτικού επιπέδου των κατοίκων της χώρας. Όπως αναφέρει και ο Γιάννης Στουρνάρας στον πρόλογο του βιβλίου, η άποψη αυτή ενδεχομένως δεν θα καταστεί εύκολα δημοφιλής. Τεκμηριώνεται όμως με αναλυτικό τρόπο και με ποσοτικά δεδομένα.

Το βιβλίο πραγματικά αξίζει να διαβαστεί από κάθε αναγνώστη ο οποίος ασχολείται με το οικονομικό γίγνεσθαι και ενδιαφέρεται να μάθει την βιομηχανική ιστορία της χώρας. Παράλληλα αποτελεί μία τοιχογραφία της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Να σημειωθεί ότι το 100% των εσόδων από τα συγγραφικά δικαιώματα ο Λευτέρης Αναστασάκης τα διαθέτει στο Χαμόγελο του Παιδιού.