Σκίτσο: thomastoons
Την εποχή πριν από το Ιντερνετ πολλοί συνάδελφοι στο πολιτικό ρεπορτάζ, ανάμεσα τους και εγώ, κρατούσαμε κάθε χρόνο τα ένθετα βιβλιαράκια των εφημερίδων με τα πόθεν έσχες των βουλευτών, όπως τα δημοσιοποιούσε η βουλή, με τη φιλοδοξία να τα συγκρίνουμε τις επόμενες χρονιές και να δούμε πώς μεταβλήθηκαν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Τα χρόνια περνούσαν, τα βιβλιαράκια από χαρτί εφημερίδας κιτρίνιζαν, κάποιες φορές εντοπίζαμε μία ίσως λίγο «ύποπτη» νέα αγορά σπιτιού ή απότομη άνοδο στις καταθέσεις, αλλά – μέχρις εκεί.
Τα βιβλιαράκια ποτέ δεν χρησίμεψαν πραγματικά και η σύγκριση αποδεικνυόταν ανέφικτη. Τι συνέβαινε; Σχεδόν από χρονιά σε χρονιά η Βουλή παρουσίαζε τα πόθεν έσχες με διαφορετικό σύστημα (άλλοι κωδικοί, «σύμπτυξη στοιχείων» από ένα σημείο και μετά δημοσιοποιήθηκε και η περιουσία των συζύγων) με αποτέλεσμα, παρά τις επίπονες διασταυρώσεις, τα δεδομένα να μην σχετίζονται απολύτως. Πολύ απλά, δεν μπορούσαμε να συγκρίνουμε πορτοκάλια με μήλα. Έπειτα, πώς θα μπορούσε μία εφημερίδα να αναλάβει την ευθύνη και να κατηγορήσει ανοικτά κάποιον πολιτικό για μαύρο χρηματισμό; Και εάν είχε κληρονομήσει από τον παππού του την τελευταία χρονιά; Ή, εάν η γυναίκα του επρόκειτο πράγματι για εξαιρετικά επιτυχημένη επαγγελματία και είχαν όντως αυξηθεί εντυπωσιακά τα εισοδήματα της; (Τα παραδείγματα δεν είναι τυχαία.) Το έσχες το βλέπαμε μπροστά στα μάτια μας. Δεν είμαστε όμως ποτέ σε θέση να διαπιστώσουμε το πόθεν.
Σήμερα γελάω με την αφέλεια μας. Λες και εάν ένας πολιτικός είχε όντως καταθέσεις με 170 εκατομμύρια ευρώ – όπως ακούγεται – θα τις δήλωνε στο πόθεν έσχες. Ή θα αγόραζε υπερπολυτελές σπίτι στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου στο όνομα του και όχι σε μία ξένη εταιρεία. Όλα αυτά τα χρόνια χρειαζόταν δυναμική και άμεση παρέμβαση του ΣΔΟΕ (όπως αρχίζει και γίνεται τώρα και ελπίζω να φέρει αποτελέσματα) και εμείς νομίζαμε ότι το πρόβλημα θα το λύσει ο Νίκος Χατζηνικολάου.
Αδυνατώ λοιπόν να καταλάβω ποιος και κυρίως πώς θα ελέγξει τα πόθεν έσχες από το 1974 και μετά όλων των πολιτικών και των οικογενειών τους, όπως προτείνει ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Αντώνης Σαμαράς. Ιδίως, εάν λάβει κανείς υπόψη ότι στο μακρινό 1974 δεν υπήρχαν σε ευρεία χρήση ηλεκτρονικοί υπολογιστές – καλά καλά δεν υπήρχε ΑΦΜ. Η αξιότερη ανεξάρτητη επιτροπή με τις καλύτερες προθέσεις, που προτείνει και το ΠΑΣΟΚ, θα πελαγώσει μπροστά στον όγκο και κυρίως στην έλλειψη δεδομένων για αρκετά χρόνια. Πολύ φοβάμαι ότι πρόκειται απλώς για μικροπολιτικές κινήσεις εντυπωσιασμού που δεν έχουν στόχο να λύσουν πραγματικά το πρόβλημα του παράνομου πλουτισμού, ούτε να τιμωρηθούν οι υπαίτιοι.
Προσωπικά δεν θα είχα καμία αντίρρηση να καταργηθεί τελείως όλη αυτή η ευτελισμένη διαδικασία των «κατά δήλωση» πόθεν έσχες και να αντικατασταθεί από ουσιαστικό έλεγχο της εφορίας. Έξω τα κιτρινισμένα βιβλιαράκια και μέσα η μηχανοργάνωση. Οι κανόνες της λογιστικής, γνωστοί εδώ και εκατοντάδες χρόνια, δίνουν την λύση. Εάν όλα τα περιουσιακά στοιχεία των πολιτικών (πάγια, σπίτι, αυτοκίνητο, εισόδημα) βρίσκονται καταγεγραμμένα σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων και αποτελούν αυτό που σε κάθε επιχείρηση θα ονομάζαμε «ταμείο», οποιαδήποτε μεταβολή από χρονιά σε χρονιά που θα εμφάνιζε το ταμείο να είναι μείον θα σήμαινε αυτομάτως συναγερμό και ανάγκη για έλεγχο. Πώς αγοράζεις κύριε ή κυρία βουλευτή ένα σπίτι 400.000 ευρώ όταν στο ταμείο σου διαθέτεις μόνο 100.000 ευρώ; Αν αυτό συνέβαινε σε οποιαδήποτε επιχείρηση, η επιχείρηση θα έκλεινε.
Ένα τέτοιο λογιστικό σύστημα πλήρους ελέγχου επεξεργάζεται αυτή την εποχή η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων για να ελέγχονται τα πόθεν έσχες αυτών που είναι υπόχρεοι στον Άρειο Πάγο (δημόσιοι υπάλληλοι, δημοσιογράφοι και άλλες κατηγορίες), και θα δοθεί και στην Αρχή για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος.
Θα πρότεινα μάλιστα, παρόλο που είναι της μόδας να τα βάζεις μόνο με πολιτικούς, το λογιστικό σύστημα πλήρους ελέγχου να επεκτεινόταν και σε όλους εμάς και εννοώ τους απλούς πολίτες στο σύνολό τους. Στην Ελλάδα 8.340.000 είμαστε οι φορολογούμενοι και 5.400.000 δηλώνουν εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο. Και όμως κάποιοι από αυτούς, αγοράζουν σπίτια, διαθέτουν πολυτελή αυτοκίνητα και ίσως και σκάφη αναψυχής σε ξένες εταιρείες χωρίς να υπάρχει δυνατότητα αντικειμενικής διαπίστωσης της φοροδιαφυγής.
Όλοι λοιπόν, πολιτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, δημοσιογράφοι, ιδιώτες ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιωτικοί υπάλληλοι, επιχειρηματίες να υποβάλλουν κοινού τύπου φορολογική δήλωση και με λογιστικό σύστημα πλήρους ελέγχου. Τέτοια φορολογική δήλωση, που να μην είναι αναγκαίο το ξεχωριστό πόθεν έσχες.
Το ξέρετε ότι όλοι οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών, από τον πιο φτωχοδιάβολο μέχρι τον πλουσιότερο επιχειρηματία και τον ισχυρότερο πολιτικό, οπουδήποτε και εάν μένουν σε όλη την υδρόγειο, υποβάλλουν στις φορολογικές αρχές των ΗΠΑ ετήσια φορολογική δήλωση, που μπορεί να διασταυρωθεί ηλεκτρονικά και να συγκριθεί, επίσης ηλεκτρονικά, με όλες τις παλιότερες δηλώσεις; Ότι, ανεξάρτητα, του σε ποια χώρα του εξωτερικού και από πότε κατοικεί και δραστηριοποιείται ο αμερικανός πολίτης – ακόμη και εάν γεννήθηκε στην Αφρική και δεν πάτησε ποτέ στις ΗΠΑ – πρέπει να δηλώνει όλα τα εισοδήματά του, ακόμη και εάν έχει κάνει, λόγω π.χ. διπλής υπηκοότητας, φορολογική δήλωση στην χώρα παραμονής του; Η φορολογική αρχή των ΗΠΑ θεωρεί ως πεδίο φορολογικού ελέγχου των αμερικανών πολιτών όλη την υδρόγειο. Ελέγχει εάν και πόσο φορολογήθηκαν οι τυχόν «κάτοικοι εξωτερικού» στις χώρες παραμονής τους και, εφαρμόζοντας τις διακρατικές συμβάσεις περί αποφυγής διπλής φορολογίας, επιβάλλει, εάν χρειάζεται την διαφορά του φόρου υπέρ του αμερικανικού δημοσίου.
Αλλά αυτά είναι για «αμερικανάκια».
