Σαράντα ημέρες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ένα διαφορετικό «Μουσικό Κουτί» μεταδόθηκε από την ΕΡΤ1 το βράδυ της Δευτέρας και αποτέλεσε επιτέλους μια κάπως ηχηρή παρέμβαση του καλλιτεχνικού κόσμου της χώρας στο πλευρό του ουκρανικού λαού. Οχι ότι κυριάρχησαν οι καταδίκες του εισβολέα, κοινός τόπος ήταν και πάλι οι γενικότητες περί ειρήνης —άλλωστε πολλοί από όσους συμμετείχαν στην εκπομπή της δημόσιας τηλεόρασης είχαν πρωταγωνιστήσει και στην πολυσυζητημένη συναυλία «για την ειρήνη» που δόθηκε την περασμένη εβδομάδα στα Προπύλαια, με έντονη πολιτική παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ.
Η εκπομπή είχε τίτλο «Ενα τραγούδι για την Ουκρανία», αλλά από τους συμμετέχοντες μόνο ο οικοδεσπότης Νίκος Πορτοκάλογλου και η εμβληματική Μαρία Φαραντούρη μίλησαν ανοιχτά για ρωσική εισβολή στη χώρα, τουλάχιστον μέχρι τα μεσάνυχτα που μπορούσε να μείνει στους δέκτες του το μεγάλο μέρος του τηλεοπτικού κοινού.
Στην ειδική αυτή εκπομπή, που τακτικά παρουσιάζει ο κ. Πορτοκάλογλου παρέα με τη Ρένα Μόρφη, συμμετείχαν περισσότεροι από 40 καλλιτέχνες. Ο σκοπός ήταν να συγκεντρωθούν χρήματα για τους άμαχους και τους πρόσφυγες της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με τον κ. Πορτοκάλογλου μόνο από τα SMS (περίπου τα μεσάνυχτα της Δευτέρας) είχαν συγκεντρωθεί περισσότερα από 170.000 ευρώ.
Αλλά και πάλι: Ποιος έκανε τον πόλεμο; Ποιος εισέβαλε; Ποιος είναι ο επιτιθέμενος και ποιος ο αμυνόμενος; Τέτοια ερωτήματα δεν πολυσυζητήθηκαν από τους έλληνες καλλιτέχνες —η ίδια αμηχανία ή αδυναμία να διατυπωθούν οι λέξεις «Ρωσία», «Πούτιν» που παρατηρήθηκε και όλες αυτές τις εβδομάδες της εκκωφαντικής σιωπής των κατά τα άλλα πάντα έτοιμων να καταγγείλουν ελλήνων ερμηνευτών. Αν δεν ήξερε κανείς ποιος επιτέθηκε στην Ουκρανία, δεν θα το μάθαινε από το «Μουσικό Κουτί», σχολίασαν κάποιοι.
Υπήρξε όμως και το μήνυμα του Διονύση Σαββόπουλου. Όπως εξήγησε ο κ. Πορτοκάλογλου, εμπνευστής αυτής της τηλεοπτικής συναυλίας για την Ουκρανία ήταν ο εθνικός μας «Νιόνιος»,ο οποίος, αυτός τουλάχιστον, δεν κρύφτηκε πίσω από τις λέξεις.
«Η Ουκρανία τώρα υποφέρει για όλους μας. Μην σιωπήσετε. Ακολουθήστε το δρόμο της καρδιάς σας».
«Τι μας φέρνει κοντά απόψε, στην εκπομπή του Νίκου, τόσους πολλούς, λες και ήτανε διαδήλωση; Κάποιος θυμός; Κάποια οργή; Όχι, μας φέρνει απλούστατα η συγκίνηση για τον πανέμορφο λαό της Ουκρανίας και για τη γενναία ηγεσία του. Ζητάμε να σταματήσει αυτός ο Αρμαγεδδών. Διότι όπως όλοι, αγαπούμε κι εμείς την ειρήνη, τον ανθρωπο… Και οφείλουμε σαν ενήλικες που είμαστε –και όχι σαν “αιώνιοι έφηβοι”, κλισέ που έχει καταντήσει εντελώς μπανάλ- σαν ενήλικοι λοιπόν, οφείλουμε, κάθε φορά, να κατονομάζουμε τον εκάστοτε βομβαρδιστή της ειρήνης, του ανθρώπου, των λαών.
»Οσο για την ηγεσία του Κρεμλίνου, αποδείχτηκε εν τέλει, χωρίς να το ξέρει, σε τρομερή μάγισσα. Πώς τα κατάφερε και έκανε ένα λαό, τον ουκρανικό, ήρωα επικών διαστάσεων. Οι Ουκρανοί, όπως όλοι μας δηλαδή, κοίταζαν τη ζωούλα τους, τις δουλειές τους, την οικογένειά τους – και ξαφνικά απέκτησαν επική συνείδηση. Διότι μόνο με ψυχολογία έπους μπορείς να πας και να πεθάνεις γι’ αυτά τα υψηλά πράγματα, που όμως είναι και πολύ απτά, και λέγονται πατρίδα, ελευθερία, δημοκρατία. Καλή είναι η ευημερία, καλή είναι και η σχετική ξεγνοιασιά της. Αλλά φαίνεται πως την κρίσιμη στιγμή ο δρόμος που σώζει τον κόσμο είναι πάντα ο ίδιος και είναι ένας: η θυσία.
Η Ουκρανία τώρα υποφέρει για όλους μας. Μην σιωπήσετε. Ακολουθήστε το δρόμο της καρδιάς σας. Βοηθήστε όπως μπορεί ο καθένας τους Ουκρανούς. Είναι το δικό τους θυσιασμένο αίμα τώρα που έρχεται να σώσει αυτό που κανένας, ποτέ, κανένας ολοκληρωτισμός δεν θα καταφέρει να νικήσει: το μεγαλείο της ζωής. Προσκυνώ την Ουκρανία, σκύβω το κεφάλι και ψέλνω μαζί της».
