To βράδυ της Κυριακής οι Ουκρανοί έκαναν την επιλογή τους. Δύο χρόνια μετά τα αιματηρά επεισόδια στο Κίεβο – και ενώ στους δρόμους της πόλης έχουν στηθεί εικονοστάσια για τους νεκρούς εκείνων των ημερών – οι πολίτες της Ουκρανίας, της δυτικής έστω, είδαν στις τηλεοράσεις τους την κοπέλα που θα τους εκπροσωπήσει στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision. Και άκουσαν ένα τραγούδι που θα καταδικάζει τον Στάλιν, τους Σοβιετικούς, δηλαδή τη Μόσχα.
Η εκπρόσωπος της Ουκρανίας στον διαγωνισμό του ευρωπαϊκού τραγουδιού είναι μια εντυπωσιακή Τατάρα της Κριμαίας, η οποία τραγουδά για τη μαζική απέλαση των Τατάρων από τον Στάλιν.
H Σουζάνα Γιαμαλαντίνοβα που θα εμφανιστεί στη σκηνή της Στοκχόλμης τον Μάιο με το όνομα Jamala, θα ερμηνεύσει το τραγούδι με τίτλο «1944» που αναφέρεται στην εποχή που ο Στάλιν ξερίζωσε τους Τατάρους της Κριμαίας από την πατρίδα τους, στέλνοντάς τους στην κεντρική Ασία. Πολλοί από αυτούς πέθαναν στα υπερφορτωμένα τρένα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, άλλοι απλά από την πείνα στις άγονες στέπες. Η επιστροφή τους στην Κριμαία τους απαγορεύτηκε ως το 1980.
«Oταν οι ξένοι έρχονται, έρχονται στο σπίτι σας, σας σκοτώνουν όλους και λένε “Δεν είμαστε ένοχοι”», μ’ αυτούς τους στίχους ξεκινάει το τραγούδι. «Αυτήν η φρικτή χρονιά άλλαξε για πάντα τη ζωή μιας εύθραυστης, σπουδαίας γυναίκας, της γιαγιάς μου Ναζιλχάν, Η ζωή της δεν ήταν ποτέ ξανά η ίδια», μ’ αυτά τα λόγια ξεκίνησε η Σουζάνα -που έχει γεννηθεί στην Κιργιζία- όταν εμφανίστηκε στη σκηνή.
Η Σουζάνα Γιαμαλαντίνοβα έχει γεννηθεί το 1983 και είναι μέλος του συγκροτήματος Crimean Tatars. Συνθέτει η ίδια μουσική τζαζ, σόουλ και άλλα, με στοιχεία κλασικά και γκόσπελ. Με πατέρα μουσουλμάνο και μητέρα χριστιανή και εθνικότητα αρμένικη, η ίδια δηλώνει Τατάρα της Κριμαίας.
Οσο κι αν τα πολιτικά μηνύματα δεν επιτρέπονται στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, ωστόσο και η Ελλάδα ετοιμάζεται να στείλει στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό, ένα τραγούδι για το Προσφυγικό και την οικονομική κρίση. Είναι αμφίβολο τι μπορεί κανείς να καταφέρει επιλέγοντας να στείλει μέσω του διαγωνισμού ένα αντίστοιχο μήνυμα. Απ’ την άλλη, με δεδομένο ότι η Eurovision είναι περισσότερο συμμαχίες μεταξύ κρατών, λιγότερο ένας απλός διαγωνισμός τραγουδιού, είναι ίσως ένας τρόπος να ειπωθούν αλήθειες όχι απαραίτητα γιατί μπορεί κάτι να αλλάξει, αλλά σαν «ρομαντική» και αναγκαία υπενθύμιση…
https://www.youtube.com/watch?v=Y1yzjoNTokk
