Μια φιλάνθρωπος, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, επιχειρηματίας και φανατική υποστηρίκτρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδείχτηκε πως βρισκόταν πίσω από μια ισραηλινή εταιρεία που πουλούσε σε μεσανατολικές κυβερνήσεις ένα εξαιρετικά ύποπτο λογισμικό που συλλέγει προσωπικά δεδομένα από συγκεκριμένες συσκευές-στόχους αντιφρονούντων.
Η 45χρονη Γιάνα Πιλ, μια καναδή επιχειρηματίας με καταγωγή από την Ρωσία και έντονο φιλανθρωπικό έργο, παραιτήθηκε πριν μερικές ώρες από επικεφαλής της διάσημης λονδρέζικης γκαλερί Serpentine μετά την αποκάλυψη της εφημερίδας Guardian ότι είναι συνιδιοκτήτης, μαζί με τον σύζυγο της, Στίβεν, της ισραηλινής εταιρείας ασφαλείας NSO Group που στο παρελθόν έχει χαρακτηριστεί ως «έμπορος επικίνδυνων κυβερνοόπλων».
Όπως αναφέρει η εφημερίδα, η εταιρεία πουλούσε σε μεσανατολικές κυβερνήσεις το λογισμικό Pegasus με σκοπό αυτές να παρακολουθούν κρυφά κάποιους ενοχλητικούς ακτιβιστές, δημοσιογράφους, δικηγόρους κ.ά.
Σχετικά με την… ταυτότητα των κυβερνήσεων, τα βρετανικά ΜΜΕ αναρωτιούνται… τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια, «δείχνοντας» – αλλά όχι κατονομάζοντας ευθέως – την Σαουδική Αραβία.
«Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακτιβιστές και εμπειρογνώμονες κυβερνοασφαλείας κατηγόρησαν την NSO ότι παρείχε το λογισμικό Pegasus σε πολλές χώρες – συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας – με σκοπό να στοχεύσουν συγκεκριμένα άτομα, να εισβάλουν στα τηλέφωνά τους και να παρακολουθήσουν τις επικοινωνίες τους», σημειώνει η Guardian.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Guardian αποκάλυψε ότι η Πιλ είναι συνιδιοκτήτρια, μαζί με τον σύζυγό της, της Novalpina Capital, μιας εταιρείας που κατέχει το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της NSO Group.
Υπό το βάρος αυτών των αποκαλύψεων, η Πιλ ανακοίνωσε ότι παραιτείται από τη θέση της επικεφαλής της διάσημης γκαλερί, «έτσι ώστε το έργο της [γκαλερί] να μην υπονομευτεί από μια αήθη προσωπική επίθεση εναντίον εμού και της οικογένειάς μου».
«Αποφάσισα ότι θέλω να συνεχίσω το έργο μου για την υποστήριξη των τεχνών, την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ελευθερία της έκφρασης, παραιτούμενη από την θέση μου στην γκαλερί», επεσήμανε η 45χρονη Ρωσοκαναδή.
Η υπόθεση έγινε αρχικά γνωστή στα μέσα του Μαΐου, όταν εντοπίστηκε ένα κενό ασφαλείας από τους υπευθύνους της δημοφιλούς εφαρμογής messaging, WhatsApp.
Το WhatsApp, που ανήκει στο Facebook, ανακοίνωσε ότι η επίθεση είχε ως στόχο έναν «επιλεγμένο αριθμό» χρηστών και ενορχηστρώθηκε από έναν «προηγμένο δρώντα του κυβερνοχώρου».
«Η επίθεση έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας ιδιωτικής εταιρείας που συνεργάζεται με κυβερνήσεις για την παροχή spyware που παίρνει τον έλεγχο λειτουργιών λειτουργικών συστημάτων κινητών τηλεφώνων» ανέφερε η εταιρεία σε ενημερωτικό σημείωμα για δημοσιογράφους.
Από την πλευρά της, η NSO αρνήθηκε την παραμικρή εμπλοκή της στην υπόθεση:
«Η τεχνολογία της NSO παραχωρείται σε εξουσιοδοτημένες κυβερνητικές υπηρεσίες με μόνο σκοπό την καταπολέμηση του εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Η εταιρεία δεν λειτουργεί η ίδια το σύστημα. Η NSΟ ποτέ δεν θα χρησιμοποιούσε, ούτε θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει, η ίδια την τεχνολογία της προκειμένου να στοχοποιήσει οποιοδήποτε άτομο ή οργανισμό», αναφέρει στη σχετική ανακοίνωση η ισραηλινή εταιρεία.
Η Διεθνής Αμνηστία, η οποία στο παρελθόν είχε στοχοποιηθεί από λογισμικό της NSO, δήλωσε ότι «η επίθεση δείχνει πως είναι εφικτό αυτό που πάντα φοβόμασταν, το ότι ορισμένες κυβερνήσεις κρυφά παρακολουθούν ηλεκτρονικά ενοχλητικούς ακτιβιστές».
