Από τα μέσα του περασμένου Ιουλίου η υπόθεση της διαδοχής του Μπόρις Τζόνσον είχε εξελιχθεί σε μια λυσσώδη μονομαχία, σε ένα θρίλερ για τη βρετανική πολιτική σκηνή που ήταν προγραμματισμένο να κορυφωθεί μεσημέρι της Δευτέρας –όμως οι πολιτικοί αναλυτές και τα μέσα ενημέρωσης το προεξόφλησαν: νέα ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου θα αναδειχθεί η υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας, απολαμβάνοντας ένα σημαντικό προβάδισμα έναντι του τέως υπουργού Οικονομικών Ρίσι Σούνακ, στην εσωκομματική διαδικασία των Τόρις.
Τυπικά, τα αποτελέσματα της πολυήμερης ψηφοφορίας των δεκάδων χιλιάδων μελών του Συντηρητικού Κόμματος επρόκειτο να ανακοινωθούν στις 2.30 μ.μ. (ώρα Ελλάδος, 12.30 μ.μ., τοπική ώρα).
Ηδη από το Παρίσι η γαλλίδα υπουργός Εξωτερικών Κατρίν Κολονά δήλωσε ότι με τη Λιζ Τρας μπορεί κάποιος να ελπίζει σε μια νέα αρχή στις σχέσεις των δύο χωρών.
«Δεν γνωρίζω αν θα οριστεί η κυρία Τρας. Αν είναι εκείνη (η νέα αρχηγός του κόμματος και πρωθυπουργός της χώρας), ας ελπίσουμε ότι θα είναι μια νέα αρχή», δήλωσε η Κολονά στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL.
Το αποτέλεσμα θα ανακοινωθεί από τον επικεφαλής του αρμόδιου κομματικού οργάνου, της περίφημης Επιτροπής 1922, σερ Γκρέιαμ Μπρέιντι, στον εκθεσιακό χώρο Queen Elizabeth II στο Γουέστμινστερ, μερικές δεκάδες μέτρα από τα κεντρικά γραφεία των Τόρις και το κοινοβούλιο.
Το πρωτόκολλο απαιτεί πρώτα ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον να επισκεφθεί, την Τρίτη, τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’ στο Μπαλμόραλ της Σκωτίας όπου βρίσκεται, προκειμένου να της επιδώσει την παραίτησή του. Επειτα θα ακολουθήσει, λογικά, η 47χρονη υπουργός Εξωτερικών, η οποία θα κάνει αυθημερόν το ταξίδι Λονδίνο – Μπαλμόραλ – Λονδίνο: θα επιστρέψει αργότερα στην Ντάουνινγκ Στριτ για την πρώτη ομιλία έξω από το Νο 10. Ακολουθεί ομιλία στη Βουλή των Κοινοτήτων, το μεσημέρι της Τετάρτης, στην εβδομαδιαία συνεδρίαση με ερωτήσεις προς τον αρχηγό (ή την αρχηγό εν προκειμένω) της κυβέρνησης.
Σε μια ένδειξη του πόσο ρευστό έχει γίνει το πολιτικό σκηνικό στη Βρετανία τα τελευταία χρόνια –ιδίως μετά το αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα για το Brexit– η Λιζ Τρας θα είναι η τέταρτη πρωθυπουργός από το 2016 και θα είναι η τρίτη γυναίκα πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας, μετά τη Μάργκαρετ Θάτσερ και την Τερέζα Μέι.
Η Τρας παρέμεινε πιστή μέχρι το τέλος στον Τζόνσον –ο οποίος παραιτήθηκε στις 7 Ιουλίου στη σκιά σκανδάλων–, όμως τώρα αναλαμβάνει μια εντελώς άλλη χώρα: το καλοκαίρι έχει περάσει, ο χειμώνας έρχεται, ο πληθωρισμός ξεπερνά το 10% και αναμένεται να αυξηθεί, ενώ η κατακόρυφη άνοδος των τιμών της ενέργειας απειλεί τις οικογένειες, τα σχολεία, της επιχειρήσεις και τα νοσοκομεία. Το κλίμα γενικευμένης δυσφορίας ίσως να είναι πιο δύσκολη πρόκληση και από την αντιμετώπιση του ενεργειακού ή την τιθάσευση του πληθωρισμού.
Αν και η Λιζ Τρας κατάφερε να «κερδίσει» τη βάση του Συντηρητικού Κόμματος, το οποίο κυβερνά τη Βρετανία εδώ και 12 χρόνια, το 52% των Βρετανών εκτιμά ότι θα είναι μια μέτρια ή ακόμη και «μια φρικτή» πρωθυπουργός, σύμφωνα με δημοσκόπηση του YouGov.
Σε συνέντευξή της στο BBC και με άρθρα της στον Τύπο το Σαββατοκύριακο, η Λιζ Τρας υποσχέθηκε μία σημαντική οικονομική παρέμβαση προς στήριξη των νοικοκυριών που πασχίζουν με τους φουσκωμένους λογαριασμούς ενέργειας.
Αν και μέχρι στιγμής έχει αρνηθεί να αποκαλύψει λεπτομέρειες του σχεδίου της, δημοσιεύματα αναφέρουν πως η Λιζ Τρας ετοιμάζει ένα πακέτο στήριξης ύψους ακόμα και 100 δισ. στερλινών, παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε ταχθεί κατά πρόσθετων βοηθημάτων.
Σύμφωνα με την Telegraph, μεταξύ των μέτρων που εξετάζει φέρεται να είναι το πάγωμα των λογαριασμών ενέργειας σε κάποιο ύψος που ακόμα δεν έχει αποφασιστεί και ενώ επίκειται αύξηση της τάξης του 80% στις χρεώσεις ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά τον ερχόμενο μήνα.
Οπως δήλωσε η έως τώρα επικεφαλής του Φόρεϊν Οφις στο BBC, τα μέτρα που προτίθεται να λάβει θα ανακοινωθούν εντός μιας εβδομάδας από την ανάληψη των καθηκόντων της. Επέμεινε δε στην άμεση μείωση φόρων, παρά τις προειδοποιήσεις για ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων.
Από την πλευρά του ο Ρίσι Σούνακ έχει ταχθεί υπέρ περισσότερης στοχευμένης βοήθειας προς τα φτωχότερα νοικοκυριά και έχει προειδοποιήσει ότι οι φόροι θα πρέπει να αρχίσουν να μειώνονται μόνο όταν χαλιναγωγηθεί ο πληθωρισμός.
