Photo: Μαρία Μαράκη
Γεννηθείς το 61.Τη μέρα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ήμουν σαν οικόπεδο εκτός σχεδίου που κάποτε θα έμπαινε εντός. Θυμάμαι τον ήχο των τανκ στην Αλεξάνδρας. Ανέβαινα σε μια καρέκλα και παρατηρούσα τον έρημο δρόμο πίσω από τα κατεβασμένα ρολά. Μια από τις μεγαλύτερες αγωνίες μας ήταν, αν θα είχαμε σχολείο, την επόμενη μέρα. Περίεργα κυνική, η σκέψη των παιδικών μυαλών, στην υπεραπλούστευσή των γεγονότων. Θυμάμαι το βλέμμα του Μιχάλη Μυρογιάννη και το χαμόγελό του μερικές ώρες πριν φύγει για πάντα. Ο Μιχάλης, με το θάνατό του, καταχωρήθηκε στους ήρωες. Για μένα ήταν το πρώτο μου φιλί.
Θυμάμαι τη φωνή στο ραδιόφωνο «εδώ Πολυτεχνείο»… Και ποιος δεν τη θυμάται.(Όλοι εκτός από τη φωνή την ίδια ίσως).Θυμάμαι τις φωνές κάτω από το μπαλκόνι μας «ένα κραγιόν, πετάξτε κραγιόν και λεμόνι»… Τι να τα ήθελαν τα κραγιόν; Αναρωτιόμουν… Σύντομα όλα βάφτηκαν κόκκινα. Να τι το ήθελαν το κραγιόν! Άκουγα τα Αντάρτικα του Τζαβέλα , δυνάμωνα τον ήχο στο «και συ τι έκανες κυρ Παντελή», μαγεύτηκα από τον παλμό και το πάθος του Θεοδωράκη, στα κρυφά άκουγα και κανένα ερωτικό τραγούδι… Στα κρυφά.
Εντρύφησα στους Έλληνες ποιητές, ρούφηξα το «Καπνισμένο τσουκάλι» με το τσουβάλι, έχρισε ήρωα η ψυχή μου τον Παναγούλη, δε ξεκόλλησε ποτέ από το μυαλό μου το μελαγχολικό βλέμμα του συμμαθητή μου, του Μήνη, που ο πατέρας του βασανίστηκε, πόνεσα να βλέπω την προσπάθεια του Μουστακλή να αρθρώσει μια λέξη. Καμάρωσα τη Οριάνα Φαλάτσι ζευγάρι με το Παναγούλη. Διάβασα, διάβασα…. Η γενιά μου διάβασε, υπογράμμισε, απήγγειλε, τραγούδησε, ονειρεύτηκε και ερωτεύτηκε πολύ.
Μεγάλωσα παιδιά… Χωρίς την αγωνία να τους μιλήσω για δικτατορίες… Οι δικτατορίες και οι απιστίες πέφτουν πάντα σε γόνιμα να τις δεχτούν χωράφια και δρασκελάνε την αυτοκριτική με ευκολία. Μόνο μια αγωνία είχα ανέκαθεν… Να τους μιλήσω για τον Παναγούλη. Γι΄αυτούς που αντιστέκονται, που δε σκύβουν το κεφάλι. Τους ανένταχτους ή τους απολύτως ενταγμένους στη συνείδησή τους. Η συνείδηση…. Οι συνειδήσεις των λαών απέναντι στην ιστορία τους…Κάθε χρόνο, τα πρώτα χρόνια, ακόμα και από τον παιδικό σταθμό, έπαιρναν τα παιδάκια να τα πάνε στο Πολυτεχνείο να αποθέσουν ένα λουλούδι στο πιο κακόγουστο μνημείο… Τι έμπνευση θεέ μου το κεφάλι…Δεν σκέφτηκαν ότι το να ασχοληθούν πραγματικά με τη ΠΑΙΔΕΙΑ θα ήταν σαν να προσφέρουν το πιο ευωδιαστό λουλούδι στη μνήμη του Πολυτεχνείου… Πάντα απέφευγαν τον κόπο οι πολιτικοί… Και γύρναγαν τα παιδιά και μιλούσαν για μια Πόρτα. Δέος με την ΠΟΡΤΑ. «Και ήταν παιδιά πάνω στη πόρτα και έριξε το τανκ την πόρτα και έπεσε η πόρτα» και δώστου για την πόρτα… Έτσι όπως τα θυμάμαι να γουρλώνουν τα ματάκια τους… Θαρρείς και νόμιζαν ότι όλος ο καβγάς είχε γίνει για τη πόρτα . Περίεργα σοφή η υπεραπλούστευση των παιδιών καμιά φορά.
Τα χρόνια πέρασαν ….Έτσι καθώς ξεφτυλίστηκαν στις μέρες μας οι πολιτικοί….Έτσι καθώς εκείνο το «δημοκρατία είναι η γνώμη των πολλών» εξελίχθηκε σε θηλιά στο λαιμό των λίγων και απόλυτο πνίξιμο στην άποψη του ενός…(Στυγνή η δικτατορία της AGB για παράδειγμα). Παρατηρώ μερικούς από τους ήρωες του τότε… Της γενιάς του Πολυτεχνείου… Πρόσωπα που μεταμφιέστηκαν με τη μπαμπέσικη κουκούλα του «ήρωα»… Των συμβόλων…Των φωνών που ενέπνευσαν κόσμο και κοσμάκη κάποτε… Να περιφέρονται από κόμμα σε κόμμα… Χρόνια και χρόνια κρατικοδίαιτοι… Να μασάνε τα λόγια τους, να συμβιβάζονται με ημίμετρα, να καταπίνουν λέξεις, να ξεροβήχουν απόψεις…Τρίζει χρόνια η πόρτα και δώστου λάδι… Πολύ λάδι… «Εδώ Πολυτεχνείο»…Και γω….Με νέο μέλος στην οικογένεια, τον Κωστάκη. Στο νηπιαγωγείο. Δεν τα πάνε πια, τα παιδιά στο Πολυτεχνείο για ν΄αφήσουν ένα λουλούδι. Ποιος να το διανοηθεί με τόσα γεγονότα…Και βέβαια ούτε έλυσε κανείς τα προβλήματα της ΠΑΙΔΕΙΑΣ… Και έτσι φέτος…Για μια χρονιά ακόμα… Μια αγωνία έχω! Να του μιλήσω για τον Παναγούλη… Για «μεγάλους» ανθρώπους. Για τους ανένταχτους ή τους απολύτως ενταγμένους στη συνείδησή τους. Και για μια πόρτα ορθάνοιχτη… Να πετάξουμε μια μέρα έξω σαβούρα, πολύ σαβούρα… Όχι αναγκαστικά όλοι μαζί. Το «όλοι» μετατοπίζει πρόστυχα την ευθύνη του ενός. Μπορεί και ο καθένας μόνος του.
Υ.Γ Πεθύμησα ένα κραγιόν. Ένα έντονο χρώμα. Να βάψει πάλι την καρδιά μας… Κι ας την προδώσει μετά.
