Σε πρόσφατη ημερίδα του υπουργείου Παιδείας με θέμα τη συγκρότηση Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, η υπουργός, Άννα Διαμαντοπούλου, στην ομιλία της, εξήγησε την ανάγκη πιστοποίησης δεξιοτήτων, προσόντων και γνώσεων, που στην ουσία, «σημαίνουν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές, περισσότερες ευκαιρίες επιτυχίας, λιγότερο άγχος εργασιακής ασφάλειας». Στη διάρκεια της ημερίδας τέθηκε (για μιά ακόμη φορά) το θέμα της «αναγνώρισης» των Κολεγίων (ή Πανεπιστημίων σε οροφοδιαμερίσματα της πλατείας Κάνιγγος, της οδού Βερανζέρου, και στην καλύτερη περίπτωση σε νεοκλασικά κτήρια της Αθήνας) από τους ενδιαφερόμενους κολεγιάρχες-επιχειρηματίες.
Η κα. Διαμαντοπούλου επανέλαβε ότι οι θέσεις του υπουργείου για τα λεγόμενα Κολέγια παραμένουν αυτές που είχε αναλυτικά διατυπώσει στις 4/1/2010 σε συνάντηση με τους Κοινωνικούς Φορείς για τη δημιουργία ενός Εθνικού Δικτύου Δια Βίου Μάθησης.
Είχε τότε ξεκαθαρίσει η υπουργός ότι πρόκειται για Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών. Τα Ινστιτούτα αυτά δεν μπορούν να αυτοαποκαλούνται Κολέγια και στο μέλλον δεν θα χρησιμοποιείται ο όρος αυτός. Δεν ανήκουν στην τριτοβάθμια αλλά στη λεγόμενη μετα-δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συνεργάζονται ή όχι με ιδρύματα του εξωτερικού, και θα πιστοποιούνται και αδειοδοτούνται από το Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης (sic). Τα διπλώματα που θα χορηγούν θα ενταχθούν σε μία εθνική κλίμακα που θα καλύπτει όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Η οκτάβαθμη κλίμακα που υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διασυνδεθεί με την αντίστοιχη εθνική κλίμακα η οποία μπορεί να είναι οκτάβαθμη ή μπορεί να έχει περισσότερες βαθμίδες όπως σε άλλες χώρες. Τα επαγγελματικά δικαιώματα θα περιγραφούν λεπτομερειακά για κάθε μία από τις βαθμίδες.
Τα παραπάνω πιστεύω πως είναι πολύ σημαντικά και βάζουν τέλος (έτσι ελπίζω τουλάχιστον) σε μία υπόθεση που ταλάνησε για μήνες την ελληνική κοινωνία πριν μερικά χρόνια. Η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κάτω από την πίεση επιχειρηματικών ιδιωτικών συμφερόντων αλλά και για λόγους ψηφοθηρικούς είχε σύρει τον χορό των λεγόμενων "ιδιωτικών Πανεπιστημίων" πουλώντας πλαστικά όνειρα σε χιλιάδες νέους και γονείς. Το ΠΑΣΟΚ στήριξε σε σημαντικό βαθμό την τότε κυβέρνηση σκεπτόμενο και αυτό το πολιτικό κόστος.
Εκτός από τα κόμματα της αριστεράς, οι μόνες κοινωνικές ομάδες που αντιτάχθηκαν σθεναρά στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων ήταν το φοιτητικό κίνημα και η πανεπιστημιακή κοινότητα. Θυμηθείτε τους τόνους λάσπης που ρίχτηκαν εναντίον των πανεπιστημιακών και των φοιτητών. Που είναι τεμπέληδες και άχρηστοι, που νοιάζονται μόνο να προστατεύσουν το μίζερο status quo στη εκπαίδευση και να περιφρουρίσουν τα κεκτημένα τους. Ακούστηκαν απίστευτα πράγματα στα κανάλια αλλά και στη Βουλή.
Κανείς όμως δεν μίλησε τότε για την ταμπακιέρα. Δηλαδή για το ποιός είναι εκείνος που θα επενδύσει πολλά εκατομμύρια για να μην πω δισεκατομμύρια ευρώ σε υποδομές, προσωπικό και έξοδα λειτουργίας (και μάλιστα υπό μορφή μη κερδοσκοπικών οργανισμών) για να στήσει πανεπιστημιακές σχολές άξιες του ονόματός τους; Για σκεφτείτε πόσο κοστίζει μία ιατρική σχολή η μία σχολή θετικών επιστημών ή οποιαδήποτε σχολή πολυτεχνείου. Αφήστε το θέμα του διδακτικού προσωπικού αυτών των Κολεγίων. Ποιος κρίνει και μέσα από ποιά διαδικασία τα προσόντα τους; Από ποιους αποτελείται το εκλεκτορικό σώμα που θα κρίνει τις σπουδές τους, το εκπαιδευτικό και το δημοσιευμένο ερευνητικό τους έργο; Αστειότητες, αστειοτήτων.
Αναφέρθηκε συχνά τότε το παράδειγμα των ΗΠΑ. Μα εδώ μιλάμε για μιά χώρα τεράστια, με πλήρως αναπτυγμένο καπιταλιστικό σύστημα και συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού (όχι τον καπιταλισμό μαϊμού τον δικό μας με την απόλυτη απουσία ανταγωνισμού ακόμα και εκεί που θα'πρεπε) και με τεράστια (πραγματικά τεράστια) αγορά εργασίας πράγμα που οδήγησε στη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων υψηλού επιπέδου (με εξίσου υψηλά δίδακτρα…)
Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα ποιος είναι κανείς. Με μαθηματική ακρίβεια λοιπόν θα καταλήγαμε σε "πανεπιστήμια" με σχολές τύπου ιστορία της τέχνης, ψυχολογία, κοινωνικές επιστήμες, διοίκηση επιχειρήσεων οι οποίες για να είναι σοβαρές χρειάζονται σοβαρές επενδύσεις μπορούν όμως και να στηθούν με χαμηλό κόστος, όπως οι δεκάδες τέτοιες αξιοθρήνητες σχολές που ήδη υπάρχουν στη χώρα μας και κοροϊδεύουν τον κοσμάκη.
Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι όλα είναι ρόδινα στα πανεπιστήμιά μας. Κάθε άλλο. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν και πολλά να βελτιωθούν για να αποκτήσουμε σύγχρονα πανεπιστήμια που να ανταποκρίνονται στους σημερινούς καιρούς. Αυτή είναι μιά άλλη (και μεγάλη) συζήτηση που είμαι σίγουρος ότι θα μας αποσχολήσει στο μέλλον.
*Ο Αλέκος Λασκαράτος είναι Περιβαλλοντολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής του Παν. Αθήνας.
Άλλα θέματα του Α.Λασκαράτου
Πράσινη επιχειρηματικότητα και περιβάλλον
Ο παπα- Γιάννης, ο Ασωπός και το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.
Η υπουργός Περιβάλλοντος και ο Ασωπός ποταμός
Κι όμως οι Πρέσπες απειλούνται
