Η ομιλία του αφορούσε στον ρόλο των κεντρικών τραπεζών -και συγκεκριμένα στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ)- στις σημερινές συνθήκες της ελληνικής αλλά και ευρωπαϊκής οικονομίας. Αναμενόμενα, ο διοικητής της ΤτΕ , Γιάννης Στουρνάρας, αφιέρωσε ένα σημαντικό μέρος στην οικονομική κρίση, τους πραγματικούς παράγοντες που έχουν οδηγήσει στην επιμήκυνσή της και τις (λανθασμένες) εντυπώσεις που επικρατούν στην κοινή γνώμη. Ο δημόσιος διάλογος που κυριάρχησε στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, υπονοεί ότι τα Μνημόνια έφεραν την κρίση. Ωστόσο, «την κρίση στην Ελλάδα δεν την προκάλεσαν τα Μνημόνια αλλά η αδικαιολόγητα επεκτατική δημοσιονομική πολιτική», ήταν τα λόγια που χρησιμοποίησε ο κ. Στουρνάρας μιλώντας στην εκδήλωση της Κίνησης Πολιτών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τη Δευτέρα.
Αντιθέτως, τα Μνημόνια ήταν προσπάθειες να αποτραπεί η χρεοκοπία. Κι όμως, «ο διάλογος που επικράτησε στη χώρα μας δεν ήταν νηφάλιος και δημιούργησε ψευδαισθήσεις», τόνισε ο ίδιος. Το αποτέλεσμα ήταν να μην υιοθετήσει η κοινή γνώμη την αναγκαιότητα ριζικών μεταρρυθμίσεων.
Σήμερα, για να επιτευχθεί βιώσιμη ανάπτυξη, όπως εξήγησε ο ίδιος, «θα πρέπει εκτός από την εξασφάλιση της απαραίτητης ρευστότητας από τις τράπεζες, να σχεδιαστεί η δημοσιονομική πολιτική χωρών που τους το επιτρέπουν τα μεγέθη τους με τρόπο που να οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης». Με άλλα λόγια, το κλειδί είναι οι επενδύσεις αλλά αυτές δεν θα προκύψουν αν δεν υπάρξει χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Εκεί, λοιπόν, βρίσκεται η σημασία του ρόλου των κεντρικών τραπεζών.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι «μπορούν από μόνες τους να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στο επιθυμητό επίπεδο επενδύσεων και τη σημερινή πραγματικότητα. «Μπορούν να συμβάλουν εξασφαλίζοντας επαρκή ρευστότητα, αλλά δεν είναι σε θέση να ελέγξουν απολύτως το στόχο της πλήρους απασχόλησης και της διατηρήσιμης ανάπτυξης. Ούτε μπορούν να επιλύσουν από μόνες τους το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων», εξήγησε ο κεντρικός τραπεζίτης στην ομιλία του.
«Η δημοσιονομική ένωση είναι το τέλος του δρόμου προς τη δημιουργία μιας ευρωζώνης ομοσπονδιακής μορφής, στην οποία θα μοιράζονται αναλογικά τόσο οι κίνδυνοι όσο και τα οφέλη»
Σε αυτό το ζήτημα μπορούν να βοηθήσουν μόνο οι χώρες που διαθέτουν «δημοσιονομικό χώρο», ώστε να ενισχυθεί η ζήτηση, ενώ είναι απαραίτητη η σύμπραξη των εμπορικών τραπεζών, οι οποίες πρέπει να υιοθετήσουν την κατάλληλη στρατηγική, για να συμβάλουν αποφασιστικά στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος», τόνισε ο κ. Στουρνάρας.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε ότι η νομισματική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα είναι αναγκαίες συνθήκες για την ευημερία των πολιτών της ευρωζώνης, δεν είναι όμως επαρκείς. Το ζήτημα είναι να υπάρξουν μηχανισμοί που θα εξασφαλίζουν, όχι μόνο νομισματική, τραπεζική, οικονομική αλλά και δημοσιονομική ολοκλήρωση. «Προς αυτό τον τελικό στόχο η Ευρωζώνη πρέπει να “χτίσει” τις μελλοντικές της πολιτικές» και σε αυτό αποσκοπεί και η συμφωνία που υπέγραψαν το 2012 τα κράτη-μέλη της ΕΕ για τη δημιουργία της Τραπεζικής Ενωσης, «η οποία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της Oικονομικής και Nομισματικής Ενωσης (ΟΝΕ) της Ευρώπης».
Στον ίδιο άξονα κινούνται και οι πιο πρόσφατες προτάσεις που περιέχονται στο οραματικό κείμενο που συνυπέγραψαν, τον Ιούλιο του 2015, οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωομάδας, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ευρωκοινοβουλίου, το λεγόμενο “Five Presidents’ Report”» όπως τόνισε ο διοικητής.
Καθώς η νομισματική ένωση έχει επιτευχθεί, ενώ για την τραπεζική ένωση έχουν γίνει σημαντικά βήματα, το βάρος πέφτει στην οικονομική ένωση. «Η οικονομική ένωση απέχει ακόμα από τον τελικό στόχο, δηλαδή τη δημιουργία ενός πραγματικά ενιαίου, χωρίς άμεσους ή έμμεσους περιορισμούς, οικονομικού χώρου σε αγαθά, υπηρεσίες, επενδύσεις και ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ η δημοσιονομική ένωση είναι ακόμη στα σπάργανα» είπε ο κ. Στουρνάρας.
Και φυσικά «η δημοσιονομική ένωση είναι το τέλος του δρόμου προς τη δημιουργία μιας Ευρωζώνης ομοσπονδιακής μορφής, στην οποία θα μοιράζονται αναλογικά τόσο οι κίνδυνοι όσο και τα οφέλη, και απαιτεί δύσκολες πολιτικές αποφάσεις», υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας.
