Στα χρόνια που προηγήθηκαν του πραξικοπήματος του ΄67 ο πολιτικός κόσμος της χώρας βίωνε μία προϊούσα παρακμή και απαξίωση λόγω των γνωστών γεγονότων της περιόδου ΄65-67, που είχαν οδηγήσει στην οργή του κόσμου εναντίον των πολιτικών, κάτι που συνέβαλε, μεταξύ άλλων, στην άτονη αντίδραση των Ελλήνων στην επιβληθείσα δικτατορία. Βέβαια αυτό είναι η μισή αλήθεια γιατί, και όταν το καθεστώς της βίας και της ανελευθερίας εδραιώθηκε και μακροημέρευσε, η αντίσταση των Ελλήνων εξακολούθησε να είναι απελπιστικά περιορισμένη- αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση. Η ουσία είναι ότι η επιβολή της χούντας υπήρξε κυρίως μία μεγάλη ήττα του πολιτικού συστήματος επειδή δεν είχε μεριμνήσει να δημιουργήσει μηχανισμούς προστασίας της Δημοκρατίας.
Οι πολιτικοί της εποχής δεν ήσαν χαμένα κορμιά. Είχαν παραστάσεις σημαντικών ιστορικών γεγονότων –μερικοί συμμετείχαν σε αυτά- και στις τάξεις τους περιελάμβαναν κάποιους που πιστώθηκαν την μεταπολεμική ανόρθωση της χώρας. Επίσης περιελάμβαναν και άλλους που είχαν συμβάλει στην εγκαθίδρυση του μετεμφυλιοπολεμικού ζόφου. Θέλω να πω δηλαδή ότι ήσαν λιγότερο ή περισσότερο καλοί και μεταξύ τους είχαν και λίγους άριστους, όπως περίπου συνέβαινε σε αναλογία και με όλες τις άλλες επαγγελματικές ομάδες των Ελλήνων της εποχής. Η ιστορική αποτίμηση της περιόδου εκείνης, όταν παγιωθεί, είναι βέβαιο ότι θα κρίνει με στόχευση και ακρίβεια τον ρόλο καθενός από τους σημαντικούς πολιτικούς της προδικτατορικής περιόδου και θα επιμερίσει δίκαια ευθύνες και εύσημα. Το σίγουρο είναι ότι δεν θα απορρίψει συλλήβδην το πολιτικό προσωπικό που οδηγούσε την χώρα μέχρι την 21η Απριλίου.
Σαν μια ειρωνεία της ιστορίας φαντάζει η σημερινή επέτειος. Συμπίπτει με την επικύρωση μιας άλλης από τις μεγάλες ήττες του πολιτικού συστήματος και μίας νέας ταπείνωσης της χώρας μας που είναι η υπαγωγή της στην επιτροπεία του ΔΝΤ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ανισότιμες ευθύνες πολιτικών διαφορετικών κυβερνήσεων οδήγησαν σε αυτό το ψαλίδισμα της εξουσίας των εκλεγμένων ταγών που συνεπάγεται η υπερατλαντική επόπτευση .Ο δικαιολογημένος φόβος και η αγανάκτηση του λαού μοιάζει πάλι να τον οδηγεί, σε μεγάλο ποσοστό, στην ευκολία των συμψηφισμών, του χυλού των ευθυνών και της συνολικής απαξίωσης των πολιτικών και της πολιτικής.
Αυτό εκτός από άδικο είναι και επικίνδυνο. Οι πολιτικοί που μας κυβέρνησαν στην μεταπολίτευση δεν ήταν χαμένα κορμιά. ΄Ησαν καλοί, μέτριοι και κακοί και ανάμεσά τους υπήρξαν και λίγοι άριστοι όπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες ομάδες των συμπατριωτών μας. Σε ορισμένους από αυτούς πρέπει να ανγνωρίσουμε την αποφασιστική συμβολή τους στην ανόρθωση του κράτους μετά την Χούντα στον ουσιαστικό τερματισμό του εμφυλίου πολέμου, στον εκσυγχρονισμό των θεσμών, στην εμβάθυνση της Δημοκρατίας, στην εύλογη ευημερία που μας προσέφεραν, ενώ σε άλλους θα πρέπει να καταλογίσουμε τον εκμαυλισμό των ψηφοφόρων, την εμπέδωση της διαφθοράς, την αποσάρθρωση της δημόσιας διοίκησης, την καταβαράθρωση της οικονομίας μας. Δεν ήσαν όλοι το ίδιο, δεν έκαναν όλοι τα ίδια. Η ομογενοποίηση των ευθυνών είναι η χαρά των πραγματικών ενόχων. Ο ακριβής και, γιατί όχι, προσωποποιημένος προσδιορισμός των πολιτικών επιλογών που μας οδήγησαν στην χρεοκοπία είναι υποχρέωση των πολιτών επειδή μόνο έτσι θα μπει φρένο στην επανεμφανιζόμενη προϊούσα απαξίωση της πολιτικής. Γιατί , αν ένα (ακριβοπληρωμένο) δίδαγμα μας κληροδότησε η επταετία, αυτό ήταν ότι η πολιτική και η Δημοκρατία είναι ό,τι έχουμε.
